Inspirational story fighting for the rights of the differently abled Nilesh Singit's inspiring journey towards accessibility

मुंबईस्थित दिव्यांग हक्क कार्यकर्ते निलेश सिंगित यांनी सुगमता आणि समान अधिकारांसाठी केलेल्या कार्याची राष्ट्रीय स्तरावर दखल घेण्यात आली आहे. मुंबईच्या रेल्वे आणि बससेवेतील सुगमता सुधारण्यापासून ते धोरणात्मक संशोधनापर्यंत त्यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

विस्तार

• सेरेब्रल पाल्सीवर मात करत दिव्यांग हक्कांसाठी लढा

• संशोधन आणि धोरणात्मक कामातून समावेशनाला चालना

• राष्ट्रीय स्तरावर दखल; युनिव्हर्सल डिझाइन पुरस्काराने सन्मान

Inspirational Story : दिव्यांग व्यक्तींना सार्वजनिक ठिकाणे, वाहतूक व्यवस्था आणि अत्यावश्यक सेवांचा सहज वापर करता यावा, यासाठी देशात अनेक स्तरांवर प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, प्रत्यक्षात आजही अनेक अडथळ्यांचा सामना करावा लागतो.

अशा परिस्थितीत दिव्यांगांच्या हक्कांसाठी आणि समान संधींसाठी सातत्याने लढा देणारे मुंबईस्थित कार्यकर्ते निलेश सिंगित यांनी आपल्या कामातून वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. सुगमता, समावेशन आणि अधिकारांच्या माध्यमातून दिव्यांग व्यक्तींचे जीवन अधिक स्वावलंबी करण्याचा त्यांचा प्रवास प्रेरणादायी ठरत आहे.

सेरेब्रल पाल्सीवर मात करत दिव्यांग हक्कांसाठी लढा

सेरेब्रल पाल्सीसह जीवन जगणाऱ्या निलेश सिंगित यांनी दिव्यांगांच्या प्रश्नांकडे केवळ सहानुभूतीच्या दृष्टिकोनातून न पाहता त्यांना समान अधिकार मिळाले पाहिजेत, अशी ठाम भूमिका मांडली. सार्वजनिक ठिकाणे आणि वाहतूक व्यवस्था दिव्यांगांसाठी सुलभ असणे हा त्यांचा प्रमुख आग्रह राहिला आहे. मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे सेवांमध्ये सुगमता सुधारण्यासाठी तसेच लो-फ्लोअर बस सुरू करण्याच्या प्रयत्नांना त्यांनी चालना दिली. सार्वजनिक संस्थांमध्ये सुगमतेसंदर्भातील मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्यातही त्यांनी योगदान दिले आहे.

संशोधन आणि धोरणात्मक कामातून समावेशनाला चालना

निलेश सिंगित सध्या हैदराबाद येथील नालसार युनिव्हर्सिटी ऑफ लॉमध्ये विशिष्ट संशोधन फेलो म्हणून कार्यरत आहेत. संशोधन, धोरणात्मक वकिली आणि समुदाय सहभाग या माध्यमांतून ते दिव्यांगांच्या प्रश्नांवर काम करत आहेत. त्यांनी दिव्यांग हक्कांवर आधारित सुगमता लेखापरीक्षणे, जनजागृती कार्यक्रम, परिषदा आणि प्रशिक्षण सत्रांचे आयोजन केले आहे. तसेच, युनायटेड किंगडममधील डिसेबिलिटी इक्वॅलिटी इन एज्युकेशन यांच्या सहकार्याने आयोजित एम्पॉवरमेंट कोर्ससाठी भारतीय प्रशिक्षक आणि समन्वयक म्हणूनही त्यांनी जबाबदारी पार पाडली आहे.

राष्ट्रीय स्तरावर दखल; युनिव्हर्सल डिझाइन पुरस्काराने सन्मान

सिंगित यांच्या कार्याची राष्ट्रीय स्तरावरही दखल घेण्यात आली आहे. २०२२ ते २०२५ या काळात त्यांनी सर्वोच्च न्यायालयाच्या सुगमता समितीचे सदस्य म्हणून काम केले. तसेच, भारत निवडणूक आयोगाने त्यांची महाराष्ट्रासाठी स्टेट डिसेबिलिटी आयकॉन म्हणून नियुक्ती केली होती.

यंदा त्यांना १७ व्या NCPEDP-Mphasis Universal Design Awards 2026 अंतर्गत ‘रोल मॉडेल पर्सन विथ डिसेबिलिटीज’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. हा पुरस्कार त्यांच्या दीर्घकालीन कार्याची आणि दिव्यांगांसाठी अधिक समावेशक समाज निर्माण करण्याच्या प्रयत्नांची पावती मानला जात आहे.

Navrashtra Times